آخرین اخبار
کد مطلب: 168409
«دلمه» چگونه به نام آذربايجان ثبت شد؟/ حذف نام ايران از پرونده
تاریخ انتشار : 1396/09/19 12:34:25
نمایش : 270
آذربايجان درحالي پرونده «دلمه» را به نام خود در يونسکو ثبت کرد که ايران مي‌توانست پرونده مشترکي با آن کشور داشته باشد اما دست خالي ماند.

به گزارش بام ايران خبر به نقل از  خبرنگار مهر، درحالي که ايران در کميته بين الدول ميراث ناملموس جهاني با پرونده اختصاصي «چوگان بازي سوار بر اسب همراه با روايتگري و موسيقي» شرکت کرد و پرونده هنر ساختن و نواختن کمانچه را نيز به صورت مشترک با آذربايجان به ثبت رساند؛ اما از پرونده ثبت جهاني «دلمه» جا ماند. چرا که آذربايجان در همين اجلاس که هفته گذشته در کره جنوبي برگزار شد؛ پرونده دلمه را ارائه و آن را به نام خودش ثبت کرد.

پيش از اين آذربايجان اعلام کرده بود که قصد دارد چنين پرونده‌اي را به ثبت برساند، رسانه‌هاي ايران نيز سال گذشته به اين موضوع پرداخته و اعلام کردند که سازمان ميراث فرهنگي مي‌بايست اقدامي انجام دهد. اما کاري از پيش نرفت تا اينکه امسال در دوازدهمين نشست کميته بين الدول يونسکو براي پاسداري از ميراث فرهنگي ناملموس به ثبت رسيد.

آذربايجاني‌ها عنوان پرونده دلمه را سنت پخت و به اشتراک گذاشتن دلمه به‌عنوان يک عامل هويت بخش فرهنگي (Dolma making and sharing tradition, a marker of cultural identity) انتخاب کرده‌اند و از سال گذشته همه کشورها از جمله ايران در جريان اقدام آن‌ها قرار داشت.

آذربايجان در پرونده‌هاي اوليه خود به‌وضوح اعلام کرده بود که سنت پخت دلمه در کشورهاي ديگر به خصوص کشورهايي که شهروندان ترک زبان دارند، مانند ايران رايج است. اما اين پرونده در زمان ثبت تغيير و کلمه ايران از آن حذف شد.

از سوي ديگر ايران مي توانست درخواست کند تا به اين پرونده ملحق و دلمه به صورت مشترک ثبت شود چرا که سهميه ثبت جهاني ميراث ناملموس در قالب پرونده هاي چند مليتي نامحدود است و ايران امسال تنها پرونده چوگان را به صورت چند مليتي در دست داشت که البته اين پرونده نيز به صورت مشترک با آذربايجان به ثبت رسيد.

پيش از اين محمد حسن طالبيان معاون ميراث فرهنگي کشور گفته بود: اگر ايران بخواهد دلمه را در قالب يک پرونده مشترک وارد کند هيچ ايرادي وجود ندارد. کشور آذربايجان زودتر از ايران پرونده را ارائه داده است.  بنابراين ما اکنون نمي‌توانيم درخواست پرونده مشترک بدهيم، اگر از ابتدا آذربايجان به ايران اعلام کرده بود که قصد ارائه چنين پرونده‌اي را دارد، ما نيز مي‌توانستيم وارد شويم و بلافاصله به آن بپيونديم.

طالبيان به‌رغم اطلاع‌رساني رسانه‌ها از وضعيت پرونده دلمه آذربايجان در سال گذشته ادعا کرد: ايران پيش از اعلام يونسکو مطلع نبود که آذربايجان چه پرونده‌اي را ارائه داده است، زماني مطلع شديم که پرونده دلمه روي سايت يونسکو قرار گرفته بود. وقتي پرونده را فرستاده و در هيأت‌هاي بررسي ارزيابي‌هاي مورد نظر روي آن انجام و در سايت اعلام شد، ديگر هيچ کاري براي آن نمي‌توان انجام داد.

معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري اگرچه گفته بود که سال آينده سازمان ميراث فرهنگي مي‌تواند به آذربايجان درخواست کند که قصد دارد به پرونده «دلمه» بپيوندد. اما اين کار هم انجام نشد و ايران براي سال ۲۰۱۸ دست خالي ماند.  

با اين وجود ايران براي سال آينده هيچ پرونده اي را در حوزه ميراث ناملموس براي ثبت جهاني در سيزدهمين نشست کميته بين الدول يونسکو ارائه نکرده است. در فهرست ميراث به اشتراک گذاشته شده و پيشنهادي کشورها تنها ميتوان پرونده يلدا و دانش سنتي و مهارت ساخت عروسک هاي بدون چهره را ديد که از سوي سازمان ميراث فرهنگي به راي گذاشته شده اما هنوز تکليف آن نيز نامشخص است چون مي بايست تا مارس ۲۰۱۷ پرونده اي از ايران به يونسکو براي ثبت در سال ۲۰۱۸ ارسال مي شد ولي اين اقدام انجام نگرفت.

مسئولان سازمان ميراث فرهنگي هنوز منتظر هستند تا کشوري نسبت به پرونده يلدا واکنش نشان دهد اين درحالي است که کشورهاي ديگر منتظر چنين واکنش‌هايي نمي‌مانند و ثبت ميراث خود را با مذاکرات مکرر به نتيجه مي رسانند.

در کميته بين الدول ميراث ناملموس که در جزيره ججو کره جنوبي برگزار شد، از سوي سازمان ميراث فرهنگي احمد جلالي نماينده ايران در يونسکو، محمدحسن طالبيان معاون ميراث فرهنگي، فرهاد نظري مديرکل دفتر ثبت آثار تاريخي و فرهنگي، شروين معظمي گودرزي کارشناس ميراث ناملموس، مرتضي رضوانفر کارشناس ميراث ناملموس و مردم‌شناس، محمدصادق اسحاقي کارمند دفتر ثبت آثار تاريخي، شبان ميرشکرايي کارشناس ميراث ناملموس، رامين والي و حمزه ايلخاني زاده نمايندگان فدراسيون چوگان حضور داشتند. اما در اين جلسه نماينده اي از خانه موسيقي و يا تدوين کنندگان پرونده کمانچه حضور نداشت.

 
 
 
ارسال کننده
ایمیل
متن