امام خامنه ای
آخرین اخبار
کد مطلب: 167900
آمار عجيب در سرشماري۹۵/ تعداد مردان متاهل از زنان پيشي گرفت!
تاریخ انتشار : 1396/05/25 13:30:00
نمایش : 835
۶۰ سال پس از انجام نخستين سرشماري عمومي نفوس و مسکن در ايران، فزوني گرفتن تعداد مردان داراي همسر از زنان متاهل در سرشماري ۹۵ تعجب و پرسش جمعيت‌شناسان و کارشناسان را سبب شده است.
به گزارش بام ايران خبر به نقل از خبرگزاري مهر؛ اواخر اسفندماه گذشته بود که اميدعلي پارسا، رئيس مرکز آمار ايران ضمن توضيح کلياتي از نتايج سرشماري ۹۵، خبر از اعلام نتايج نهايي اين سرشماري داد و در ادامه نتايج و جداول سرشماري روي خروجي پايگاه اينترنتي مرکز آمار قرار گرفت. اما نکته قابل توجه در اين آمار، فزوني گرفتن تعداد مردان داراي همسر نسبت به زنان داراي همسر بود، مساله اي که طي دهه هاي اخير کاملا در شرايط عکس قرار داشت. به طوري که همواره در نتايج سرشماري ها، تعداد زنان داراي همسر اندکي بيش از تعداد مردان داراي همسر بود. اختلافي که عمدتا ناشي از وجود مواردي از چند همسري در ميان مردان ايراني بود.

حالا و در سرشماري ۹۵ تعداد مردان داراي همسر ۲۱ ميليون و ۲۵۹ هزار و ۲۶۹ نفر اعلام شده است در حالي که زنان داراي همسر ۲۱ ميليون و ۱۴۰ هزار و ۵۲۳ نفر سرشماري شده اند. از آنجا که در شرايط فرهنگي و اعتقادي ايرانيان امکان چند همسري از سوي زنان وجود ندارد، جاي سوال اين است که چگونه زنان داراي همسر حدود ۱۱۸ هزار نفر کمتر از مردان هستند؟ جمعيت شناسان هيچ توجيه جمعيت شناختي براي توضيح اين آمار ندارند و مرکز آمار ايران مي گويد جداول نهايي نيست و احتمالا اشتباه شده است.

فزوني مردان متاهل نسبت به زنان داراي همسر توجيه جمعيت شناختي ندارد

محمد ميرزايي جمعيت شناس و عضو هيات علمي دانشگاه تهران در گفتگو با خبرنگار مهر، در توضيح آمار اعلام شده از سوي مرکز آمار، با بيان اينکه افراد در سرشماري هاي آماري يا در وضعيت مجرد هستند يا داراي همسر يا بدون همسر در اثر فوت و يا بدون همسر در اثر طلاق هستند و کسي از اين وضعيت خارج نيست، گفت: از آنجا که در فرهنگ ما معمولا تک همسري اختلاف پيش آمده در سرشماري ۹۵ الگوي جمعيت شناختي ندارد و به طور طبيعي نبايد شاهد چنين آماري باشيم شايع است، بنابراين تعداد مردان داراي همسر در سرشماري‌هاي مختلف تقريبا برابر با زنان داراي همسر است. البته در اين زمينه اختلافي اندک مشاهده مي شود که ناشي از تعدد زوجين در بخش کوچکي از مردان است. در سرشماري سال ۸۵ هم مشاهده مي‌کنيم که در اين شاخص آماري، تعداد زنان داراي همسر حدود ۸۰ هزار نفر بيش از مردان است که طبيعي و معقول است.

وي ادامه داد: اين اختلاف پيش آمده در سرشماري ۹۵ الگوي جمعيت شناختي ندارد و به طور طبيعي نبايد شاهد چنين آماري باشيم. در کشور ما هر مرد داراي همسر دستکم يک همسر دارد و غير ممکن است تعداد مردان داراي همسر بيش از زنان شود بنابراين اين آمار هيچ مبناي جمعيت شناختي ندارد و ناشي از عوامل ديگري است که بايد بررسي شود.

وي با بيان اينکه بايد مرکز آمار در اين زمينه توضيح دهد، خاطرنشان کرد: تبيين اين مساله نيازمند کنکاش بيشتري است اما در جمعيت شناسي ايران ما چنين وضعيتي را شاهد نيستيم.

شهلا کاظمي پور، عضو هيأت علمي مرکز مطالعات و پژوهش‌هاي جمعيتي آسيا و اقيانوسيه هم در گفتگو با خبرنگار مهر، در اين مورد تاکيد کرد: معمولا در تمام سرشماري‌ها وضعيت پاسخگوها از نظر جنس سواد تاهل و ... مورد پرسش قرار مي گيرد. در جمعيت ۱۰ سال به بالا وضع تاهل هم مورد پرسش قرار مي گيرد که پاسخگو بايد از ميان ۴ گزينه وضع خود را بيان کند. اين چهار گزينه شامل هرگز ازدواج نکرده، بدون همسر در اثر فوت، بدون همسر در اثر طلاق و داراي همسر است. در وضعيتي هم که در سرشماري اينترنتي يا حضوري کسي به اين سوال پاسخ ندهد، در وضعيت «نامشخص» قرار مي گيرد که تمامي اين آمار در سرشماري ۹۵ اعلام شده است. براين اساس و آنچه اعلام شده در کشور ما در سال ۹۵ حدود ۳۳ ميليون و ۵۶۲ هزار مرد بالاي ۱۰ سال وجود دارند که  ۲۱ ميليون و ۲۵۹ هزار نفر از آنان داراي همسر هستند. همچنين ۳۲۹ هزار مرد بي همسر بر اثر فوت همسر و ۳۹۹ هزار مرد بي همسر بر اثر طلاق وجود دارند و ۱۷ هزار نفر وضعيت زناشويي خود را اعلام نکرده اند. ۱۱ ميليون ۵۵۷ هزار مرد بالاي ۱۰ سال هم هرگز ازدواج نکرده اند.

وي ادامه داد: در اين سرشماري همچنين ۳۲ ميليون و ۸۵۹ هزار زن سرشماري شده اند که از اين تعداد ۲۱ ميليون و ۱۴۰ هزار نفر داراي همسر، ۲ ميليون ۳۹۸ هزار زن بي همسر در اثر فوت همسر و ۷۱۲ هزار هزار زن بي همسر بر اثر طلاق وجود دارند. هشت ميليون ۵۹۶ هزار زن هرگز ازدواج نکرده اند و حدود ۱۰ هزار نفر هم وضعيت خود را اعلام نکرده اند.

کاظمي پور ادامه داد: در اين آمار شاهد فزوني حدود ۷۰۰ هزار نفري مردان بالاي ۱۰ سال نسبت به تعداد زنان بالاي ۱۰ سال هستيم که به دليل نسبت جنسي هنگام تولد يک امر طبيعي است زيرا به ازاي هر نوزاد دختر حدود ۱.۳ يا ۱.۴ نوزاد پسر متولد مي شود. در کل جمعيت ما اختلافي يک ميليوني در فزوني مردان نسبت به زنان را شاهديم. از سوي ديگر اختلاف ميان مردان بدون همسر بر اثر طلاق و زنان بدون همسر در اثر طلاق هم طبيعي است زيرا مردان پس از جدايي شانس و فرصت بيشتري براي ازدواج دارند اما زنان پس از طلاق شانس کمتري براي ازدواج مجدد دارند و در بيشتر سرشماري‌ها تعداد زنان در اين شاخص ۲ برابر مردان است.

زنان متاهل کم شماري يا مردان متاهل بيش‌شماري شده‌اند

وي با بيان اينکه تاکنون طبق سرشماري‌هاي گذشته همواره تعداد زنان داراي همسر بيش از مردان بوده، افزود: البته اين اختلاف بسيار کم است و هيچگاه بيش از ۱.۲ درصد نشده است و استدلال جمعيت شناختي آن هم براساس وجود چندهمسري توجيه شده است. امسال و در اعلام نتايج احتمال ممکن در اين آنار عجيب اين است که زنان داراي همسر کم شماري شده باشند. که اين کم شماري در سرشماري هاي اول زياد بود اما با گذشت ۶۰ سال از تاريخ سرشماري و تجربيات اجرايي خوب، اين کم شماري امروز قابل توجيه نيست با اين حال ممکن است تعدادي از زنان متاهل سرشماري نشده باشند يا اگر فرم اينترنتي پر کرده اند، ممکن است به اين گويه پاسخ نداده يا پاسخ غير واقعي داده باشند سرشماري تنها يک جدول به وضعيت زناشويي اختصاص يافته که در آن جمعيت مردان متاهل ۱۱۸ هزار نفر بيش از زنان داراي همسر است؛ چيزي که قاعدتا بايد برعکس باشد.

وي خاطرنشان کرد: آمارهاي مختلف سرشماري در حوزه خانواده را زير و رو کردم اما هنوز دليل منطقي و قطعي براي آن يافت نشده، با اين حال ممکن است چند عامل سبب بروز اين اختلاف آماري شده باشد. مهمترين احتمال ممکن اين است که زنان داراي همسر کم شماري شده باشند. که اين کم شماري در سرشماري هاي اول زياد بود اما با گذشت ۶۰ سال از تاريخ سرشماري و تجربيات اجرايي خوب، اين کم شماري امروز قابل توجيه نيست با اين حال ممکن است تعدادي از زنان متاهل سرشماري نشده باشند يا اگر فرم اينترنتي پر کرده اند، ممکن است به اين گويه پاسخ نداده يا پاسخ غير واقعي داده باشند.

زنان در حال جدايي خود را مطلقه اعلام کرده اند

يک احتمال ديگر مربوط به واقعه طلاق است. در حال حاضر تعداد زيادي از پرونده هاي طلاق در دادگاه هاي کشور در حال رسيدگي است و طبق نتايج سرشماري حدود ۷۰۰ هزار زن هم بر اثر طلاق بدون همسر هستند. در اين وضعيت ممکن است تعدادي از زنان در حالي که پرونده آنها در دادگاه است و هنوز حکم طلاق صادر نشده به هر دليلي خود را فاقد همسر معرفي کرده باشند. اما مردان در شرايط مشابه خود را داراي همسر معرفي کرده اند. وي در پاسخ به اين پرسش که آيا چنين امري داراي سابقه است و در گذشته هم مشاهده شده يا خير، گفت: چون هميشه تعداد زنان متاهل بيش از مردان متاهل بوده هيچگاه مساله اي نداشته ايم که به دنبال بررسي آن برويم اما حالا که موضوع عکس شده اين دلايل احتمالي استخراج مي شود.

احتمال ديگري هم براي وجود اختلاف غير طبيعي در فزوني مردان متاهل نسبت به زنان متاهل وجود دارد و آن بيش شماري مردان است. يعني مردان بيش از تعداد واقعي شمارش شده باشند که اين احتمال خيلي ضعيف است. يک احتمال ديگر اين است که چون براي نخستين بار سرشماري اينترنتي انجام شده ممکن است گروهي از افراد گزينه مربوط به وضعيت تاهل خود يا اعضاي خانواده را جابجا پر کرده باشند. واقعيت جامعه، تقابل يک به يک زن و مردان متاهل است اگر مواردي از چند همسري باشد از سوي مردان است نه زنان.

مرکز آمار ايران: جداول غلط است؛ نهايي نشده است

فريبا سادات بني هاشمي، مدير کل دفتر جمعيت، نيروي کار و سرشماري مرکز آمار ايران در گفتگو با خبرنگار مهر، در خصوص تناقضات آماري ميان زنان و مردان داراي همسر گفت: جدول ارائه شده هنوز نهايي نشده است زيرا جداول سرشماري به مرور نهايي مي شوند. ما قصد داشتيم جدول مورد نظر را از روي سايت برداريم اما قرار دادن و برداشتن جداول از روي سايت کاري زمان بر است. بايد اجازه دهيد آمار نهايي شود تا بعد در مورد آن صحبت کنيم.

وي در پاسخ به اينکه آيا آمار و ارقام مرحله به مرحله به جداول اضافه مي شود و در اين صورت آيا امکان تغيير آمار جمعيتي وجود دارد؟ گفت: آمار جمعيتي عوض نمي شود اما مشخصات جداول با اطلاعات موجود مقايسه و بررسي مي شود و جداول پس از کنترل روي سايت قرار مي گيرد که اين کمي طول مي کشد.

مدير کل دفتر جمعيت، نيروي کار و سرشماري مرکز آمار ايران در مورد اينکه آيا ممکن است تعداد مردان داراي همسر از عدد ۲۱ ميليون و ۲۵۹ هزار نفر کمتر شود؟ خاطرنشان کرد: بله چون بخش تاهل و وضعيت زناشويي هنوز روي سايت به طور کامل قرار نگرفته است و تنها يک جدول روي سايت رفته که قرار است برداشته شود. همچنين ممکن است با آمار ثبت احوال چک شود و تعداد مردان متاهل کمتر شود.

آمار درست پس از کنترل روي سايت قرار مي گيرد

بني هاشمي در مورد صحت اعدام و ارقام در جدول وضعيت تاهل افراد گفت: اين جدول اشتباه است و کنترل نشده روي سايت قرار گرفته است.

وي در پاسخ به اين سوال که تناقض فقط در اين شاخص وجود دارد يا در ديگر شاخصها هم اختلافاتي وجود دارد گفت: در مورد جداولي که روي سايت قرار گرفته اختلاف فقط در اين شاخص است اما جداول منتشر نشده اي هستند که در مراحل کنترل و چک هستند. ديگر آمار روي سايت نهايي شده و تغيير نمي کند.

مدير کل دفتر جمعيت، نيروي کار و سرشماري مرکز آمار ايران در توجيه وضعيت پيش آمده و فزوني مردان متاهل نسبت به زنان متاهل افزود: ما با اتباع افغان مواجه هستيم که در سرشماري حضور دارند. اين افراد خودشان در ايران هستند و به گزينه ها پاسخ مي دهند اما همسرانشان در ايران نيستند به همين دليل بخشي از اختلاف آماري ناشي از اين مساله است. اينها خانواده هايشان در افغانستان هستند اما اعلام مي کنند متاهلند.

مهاجران افغان عامل سوگيري آمار سرشماري

بني هاشمي در پاسخ به اينکه موضوع اتباع مهاجر افغان که پديده جديدي نيست و چرا در گذشته چنين اثري نداشته اند؟ گفت: اين يکي از دلايل بود که عنوان شد. بايد جداول بررسي شوند و پس از آن دلايل قطعي اعلام خواهد شد.

احتمال وجود خطاي عمدي در پر کردن پرسش‌هاي سرشماري

وي در مورد احتمال بروز خطا از سوي شهروندان در پر کردن فرم‌هاي اينترنتي خاطرنشان کرد: البته خطا همواره وجود دارد اما در مورد اين پرسش خاص سرشماري، چون پاسخ روشن است احتمال بروز خطا خيلي کم است. مردم مي دانند که متاهل هستند يا مجرد و در اين زمينه اشتباه نمي کنند مگر اينکه کسي بخواهد عامدانه سوالات سرشماري را به اشتباه پر کند که اين نيازمند بررسي هاي بعدي است. اگر اين گونه باشد بايد خود را در شاخص‌هاي ديگر هم نشان دهد چون سوالات ما با ديگر سوالات کنترل مي شوند.

ممکن است زناني که هنوز طلاق نگرفته اند خود را مطلقه معرفي کرده باشند مدير کل دفتر جمعيت، نيروي کار و سرشماري مرکز آمار ايران در مورد تاثير پرونده هاي طلاق بر بروز اين خطاي آماري گفت: اين احتمال هم وجود دارد. اينگونه خطاها ممکن است رخ دهد و افراد در پر کردن زياد توجه نکنند. بنابراين ممکن است زناني که هنوز طلاق نگرفته اند خود را مطلقه معرفي کرده باشند.

بني هاشمي در خصوص زمان انتشار آمار درست در اين زمينه افزود: ارائه و کنترل آمار به مرور در حال انجام است و وارد سايت مي شود. در حال حاضر اين جدول خاص و اين شاخص مورد نظر غير قابل اتکاست و قطعي نيست.

آمار و نتايج سرشماري چراغ راه برنامه‌ريزي در کشور

شش دهه از برگزاري نخستين سرشماري عمومي نفوس و مسکن در ايران مي گذرد و در طول اين
مرکز آمار: جدول ارائه شده هنوز نهايي نشده است زيرا جداول سرشماري به مرور تکميل مي شوند. قصد داشتيم جدول مورد نظر را از روي سايت برداريم اما قرار دادن و برداشتن جداول از روي سايت کاري زمان بر استسالها آمارها و شاخصهاي ارائه شده از نتايج اين سرشماري از سوي مرکز آمار ايران همواره چراغ راه تصميم گيريها و برنامه ريزيهاي کشور در سطوح مختلف مديريتي کشور بوده است. حالا اختلاف در ارائه يک شاخص آماري در سرشماري ۹۵ سبب اظهارنظرهاي متفاوت و شايد زير سوال رفتن مبناي آمارها در تنها سرشماري عمومي نفوس و مسکن اينترنتي کشور شده است. به اعتقاد کارشناسان آمار مهمترين ابزار برنامه ريزي در دنيايي است که با زبان عدد و رقم صحبت مي کند در اين شرايط ارائه آمار غير کارشناسي و غير واقعي تنها سبب گمراه شدن اذهان شهروندان و کارشناسان مي شود.

 
 
 
ارسال کننده
ایمیل
متن